ทักษะการอ่านเริ่มแรก ไม่ได้เริ่มต้นที่ กอ ไก่

ทักษะการอ่านเริ่มแรก ไม่ได้เริ่มต้นที่ กอ ไก่

ดร.จารุทัศน์ วงศ์ข้าหลวง
นักการศึกษาปฐมวัย

 
ปฐมวัยเป็นวัยแห่งทักษะการอ่านเริ่มแรก เด็กกำลังเตรียมพร้อมที่จะเรียนการอ่านเขียนต่อไปในอนาคต หากไม่มีสื่อการอ่าน  ไม่มีกิจกรรมให้เด็กทำเพื่อเตรียมพร้อมก่อน เมื่อเด็กขึ้นไปอยู่ในระดับประถม การเรียนอ่านเขียนก็จะเป็นเรื่องที่ยากมากขึ้น

 

นิทานสำหรับเด็กนั้นมีประโยชน์มาก เพียงแค่ผู้ใหญ่นำมาอ่านให้เด็กฟังนั้นก็เป็นประโยชน์สูงสุดและเป็นวิธีที่สมบูรณ์ที่สุดแล้ว เมื่อเด็กถือหนังสือนิทาน เด็กเห็นคุณครูอ่าน เด็กจะรู้ว่าหนังสือมีไว้อ่าน ไม่ได้มีไว้เล่น ไว้เหวี่ยง หรือไว้กัด ไว้แทะ เด็กจะรู้จักส่วนต่าง ๆ ของของหนังสือว่านี่คือหน้าปก นี่คือด้านหลังของหนังสือ มีด้านบน ด้านล่าง ต้องเปิดหนังสือแบบนี้

 

เมื่อเด็กทำเสมือนอ่านได้ ซึ่งไม่ได้เป็นการอ่านออกจริง ๆ เราเรียกว่า “ทักษะการอ่านเริ่มแรก” ซึ่งจะช่วยพัฒนาเด็กไปสู่การอ่านได้ อ่านเป็น และจะเป็นพื้นฐานในการพัฒนาเด็กไปสู่การอ่านได้ในระยะถัดมา


ตัวอย่างหนึ่งของเด็กที่ใช้นิทานเพื่อนรักตั้งแต่อายุหนึ่งขวบ แม้จะยังพูดไม่ชัด แต่จดจำเรื่องราวที่อยู่ในหนังสือเรื่อง “น้องหมีที่รัก” ได้ และสามารถพูดตามคำที่อยู่ในหนังสือว่า “น้องหมีตัวมอม เพราะถูกหอมบ่อย ขนขาวจึงค่อยเปลี่ยนเป็นสีเทา”  โดยที่เด็กไม่ได้อ่านได้เอง แต่จำได้เพราะผู้ใหญ่อ่านให้ฟัง แม้จะออกเสียงไม่ชัด แต่ก็ได้ถ้อยคำมาในแบบหนึ่ง ซึ่งเป็นการเรียนรู้ภาษาของเด็กและเป็นจุดเริ่มต้นของการอ่าน พฤติกรรมแบบนี้เรียกว่า “การทำเสมือนอ่าน

 

อีกตัวอย่างหนึ่งเป็นเด็กอายุ 4 ปี ที่เคยอ่านหนังสือนิทานเพื่อนรักเรื่อง “ว้าว! น่ากินจัง” ที่โรงเรียนผ่านมาแล้ว 1 ปี วันหนึ่ง เด็กไปหยิบนิทานเรื่องนี้กลับมาเปิดอ่านใหม่ แม้ว่าจะยังอ่านหนังสือไม่ออกก็ตาม แต่สามารถอ่านเรื่อง ทำเสียงเล็กเสียงน้อยเป็นตัวละครต่าง ๆ รวมถึงเสียงบรรยายด้วยตนเองอย่างคล่องแคล่ว แสดงให้เห็นว่าความทรงจำดี ๆ ของนิทานเรื่องนั้นยังประทับอยู่ในใจเด็ก

 

เช่นเดียวกับผู้ใหญ่ที่อ่านหนังสือให้เด็กฟังตั้งแต่เล็ก ๆ เวลาดูภาพในหนังสือแล้วเด็กมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อภาพนั้น ๆ หรือทำท่าต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กับภาพได้ ตัวอย่างเช่น เมื่อเห็นภาพขวดนม เด็กอายุก่อน 1 ปี ก็เอื้อมมือไปจับ ทำปากจุ๊บจุ๊บ เมื่อเห็นภาพขนมปัง เด็กก็เอื้อมมือไปจับ ทำปากหม่ำหม่ำ เมื่อเห็นตุ๊กตาหมี เด็กก็เอาหน้าไปซุกลงในหนังสือ เมื่อเห็นภาพรองเท้า เด็กก็ยกเท้าขึ้นมาใส่เข้าไปในหนังสือ ซึ่งทักษะการอ่านเริ่มแรกเริ่มขึ้นที่ตรงนี้ พฤติกรรมแบบนี้แสดงว่า เด็กสามารถแปลความหมายของภาพที่อยู่ในหนังสือ กับสิ่งที่มีอยู่จริงในชีวิตประจำวันได้ และนี่เป็นทักษะการอ่านเริ่มแรกที่เกิดขึ้น

 

เพราะเด็กเริ่มต้นอ่านจากการ “อ่านภาพ” ก่อนที่จะ “อ่านคำ” และสื่อที่ช่วยเด็กได้ดีมากที่สุดก็คือนิทาน อย่างเช่นเมื่อเด็กเห็นภาพแมว จะมีคำว่า “แมว” และผู้ใหญ่ออกเสียงคำว่า “แมว” เด็กจะรู้ได้เองว่าคำคำนี้สามารถอ่านได้และมีเสียงกำกับอยู่

 

กระบวนการอ่านจึงไม่ได้เริ่มต้นจากการที่เด็กรู้จัก กอ ไก่ หรือเริ่มอ่านออกจริงๆ แต่เด็กเริ่มจากการทำเสมือนอ่านก่อน ซึ่งนิทานเป็นตัวช่วยสำคัญที่จะทำให้เด็กสามารถ “อ่าน” ได้

 210
ผู้เข้าชม
สร้างเว็บไซต์สำเร็จรูปฟรี ร้านค้าออนไลน์